Voorjaar 2026

25 Juni 2026.
Laatste avond van het seizoen.
Hieronder een vraag als houvast
om het vormloze veld van vakantie 
mee te doorkruisen.
 
¨Als ik de stilte van zazen inga,
is het alsof ik in een zeilboot stap.
De wind en de stroming van de rivier nemen het roer over.
Mijn adem, voelen en denken
gaan werken zoals ze ´Als Vanzelf´ werken¨.
Wie is het die zo … koers houdt?
 
De Weg van het ‘Gaan’ van de  ‘Dharma-positie’.
Zie ook:
- Allesomvattende studie. (Henzan). Dogen: 1243 nChr geschreven.
Alles omvattende studie is op ieder moment de werkelijkheid als een geheel ervaren.
Welke activiteit of idee je bezighoudt er is altijd de context waarin dit plaatsvindt.
- Meester Zongyi tegen meester Xuofeng:
¨Bodhidharma leeft niet in een dualistische wereld, en gaat dus niet naar oost of komt niet van west¨.
- In de soetra van Veelheid en eenheid staat:
¨Oneindig gebonden en vrij bewegend, verblijven ze toch in hun eigen positie¨. 
 
Het thema is: Wat is het gaan van de ‘Dharma-positie’. 
Dag indeling: Doe bij het ontwaken een paar adem oefeningen.
S ’morgens en s ’avonds: 10 min mediteren of de bodyscan. 
 
 April. Oefening 5. 
260416. Donderdag 16 april gaan we weer 3 perioden zitten in Zazen.
Deze maand zijn we waar we zijn in vol-ledigheid, niets ontbreekt, niets is niet geleefd.
Zie de bodhisattva, een goede coach op het vormloze pad van zen.

 Bodhisattva, De Wandelende Zo-heid.
¨Bodhisattva, de ontwaakte geest,
Dwaalt vrij bewegend door oorzaak en gevolg,
Over markt en sportveld,
Over wegen genaamd geen-geest en gewone-geest.
Hij-zij-hen ontmoet slechts gelijken en vraagt hen:¨
¨Wie is het die … de ‘Poortloze Poort’ door gaat?¨

Het feit dat we fysieke verschijningen zijn,
voortgestuwd door universele energie, is moeilijk te begrijpen.
De wisselwerking tussen het ‘Ongrijpbare’ en de zichtbare werkelijkheid
doet ons steeds gebruik maken van ‘Poortloze Poorten’.
Een ‘Poortloze Poort’ doorgaan is het ‘Universele Geestelijke’ zijn werk laten doen.

3 Oefeningen in het bouwen van een ‘Poortloze Poort’
en er onverwijld doorheen gaan.
Zazen Periode 1 ‘De Poort van Zazen’ zonder stil te zitten.
Zazen Periode 2 ‘De Poort van Inzicht’ zonderkennis te vergaren.
Zazen Periode 3 ‘De Poort van Ontwaken’ zonder de duisternis te verlaten.
Wie is het die … de ‘Poortloze Poort’ door gaat?

260402. Waar ga je naar toe?
donderdag 2 april gaan we weer zitten in zazen. 2 perioden zazen en een dharmales (van Leo) over ‘Het Wordende’.
Het verlangen, de vormen en het vormloze (bewustzijnstoestanden) nemen gauw het stuur over van de originele natuurlijke drijfveren.
Beoefening, oa zazen, is nodig om het zicht helder te houden.
 
Shitou (700-790) komt bij zijn nieuwe leraar, Quinguan Xingsi (660-740),
Qingsi vroeg: "Wat heb je meegenomen?" (van je studie bij Huineng (638-713):
Shitou antwoordde: "Ik had alles wat ik nodig had voordat ik naar Caoxi ging."
Qingsi zei: "Als dat zo is, waarom ben je daar dan naartoe gegaan?"
Shitou antwoordde: "Als ik daar niet naartoe was gegaan, hoe had ik het dan geweten?"

WIE is het die … WAT te weten komt door naar zazen te komen?

Maart. Oefening 4. Waar ben je?
 260319.
Beste Beoefenaren,
Donderdag 19 Maart kunnen we weer 3 perioden zitten in zazen.
Een mooie tijd om eens diep in vol-ledigheid van ons bestaan te duiken.
Het ontbreekt ons aan niets en dankzij dit inzicht blijven we vrij van een iets.
Hieronder een wegwijzer om niet te verdwalen in het vormloze veld van zazen:

‘Waar zijn we’ is de vraag deze maand. Je kunt ook vragen: Waar zijn we niet?
Shakyamuni begreep: Vorm is leegte, leegte is vorm.
Bodhidharma zei: De natuur van het Zelf is subtiel en mysterieus.
In het rijk van de altijd blijvende Dharma, heet het niet laten ontstaan van gedachtes aan doden het voornemen van niet-doden.
Shitou schreef de soetra ‘het samenvloeien van veelheid en eenheid.
Dogen leert ons dat beoefenen is realiseren. Geen 2 na elkaar volgende fasen.
Dit alles tot ons genomen,
zijn we niets anders dan leegte, leven in het rijk van de Dharma, is onze identiteit een met alle identiteiten,
en in de beoefening van het zitten in zazen realiseren we dat we Shakyamuni, Bodhidharma, Shitou en Dogen zijn.
Hier zijn is alles bevatten in een eigen vol-ledigheid.

Vandaar:
¨De Natuur van het Zelf, Subtiel en Mysterieus, ziet alles helder zonder dat het uiteen valt.
De Natuur van het Zelf, Subtiel en Mysterieus, weet: ‘ik ben omdat wij Zijn’ in gelijktijdig wederzijds afhankelijk ontstaan.
De Natuur van het Zelf, Subtiel en Mysterieus, manipuleert de Werkelijkheid niet.
Illusie is de werkelijkheid van illusie, inzicht is de werkelijkheid van inzicht.¨
Wie is het die dit … ziet, weet en niet weer gaat manipuleren?

260305.
Meester Zongyi zei tegen meester Xuofeng:
¨Bodhidharma leeft niet in een dualistische wereld, en
gaat dus niet naar oost of komt niet van west¨.
De derde beoefening die Bodhidharma voorstelde is ‘niet-zoeken’.

Wat is de Dharma-positie als je niet meer zoekt?
¨Stilzittend, zazen, kom je niets tekort.
Rondlopend, kinhin, kom je geen stap verder.
Hara ademt het hele universum en kent geen binnen en buiten meer.
Aanwezig zijn kent geen hier en elders.
De heldere geest ziet alle verschijnselen ontstaan en vergaan zonder van vorm te veranderen¨.
Hoe kun je dan zeggen dat je het pad gaat? 
 
Ter informatie.
Casus Mumonkan-19 Nansen's "De gewone geest is de Weg"
Jōshū kwam op 17 jr leeftijd bij Nansen, en vroeg aan Nansen: "Wat is de Weg?"
"De gewone geest is de Weg," antwoordde Nansen.
"Zal ik proberen ernaar te zoeken?" vroeg Jōshū.
"Als je ernaar streeft, raak je ervan gescheiden," antwoordde Nansen.
"Hoe kan ik de Weg kennen als ik er niet naar streef?" hield Jōshū vol.
Nansen zei: "De Weg is geen kwestie van weten of niet weten.
Weten is waan; niet weten is verwarring.
Wanneer je werkelijk de ware Weg zonder twijfel hebt bereikt,
zul je ontdekken dat die zo uitgestrekt en grenzeloos is als de ruimte.
Hoe kun je erover praten op het niveau van goed en kwaad?
"Met deze woorden kwam Jōshū tot een plotseling besef. 

Februari. Oefening 3. Waar kom je vandaan?
Zenmeester Dahui van Nanyue (677-744) ging naar Huineng (638-713).
Huineng vraagt: ¨Waar kom je vandaan?¨  
Dahui zei:     ¨De berg song¨. 
Huineng:     ¨Wat is het dat zo komt? 
Dahui:         ¨Daarover spreken raakt de kern niet¨. 
Huineng:     ¨Berust het op beoefening en realiseren?¨. 
Dahui:         ¨Het is niet zozeer dat er beoefening en realisatie zijn. 
Zij kunnen niet gescheiden worden¨. 
 
Wat is je oorsprong, waar kom je vandaan?
Deze vraag hebben we deze maand als leidraad.
Een oefening om de ongeboren oorsprong zichtbaar te maken.

¨Zit in de juiste houding op je plaats.
Als een berg op de aarde en als een wolk in de hemel.
Breng de persoonlijke aandacht met de ademhaling naar binnen.
Laat lichaam en geest ontspannen en samen vloeien.
Breng de persoonlijke aandacht naar buiten, het universum in.
Laat de persoonlijke aandacht samensmelten met het Universele.
Breng deze Universele Aandacht weer naar binnen.
Vul lichaam/geest met Universele Aandacht.
Alles blijkt nu als één samen te werken, zonder een zelf.
Vestig de Universele Aandacht in Hara, je centrum.
Laat Universele Aandacht weer uitgaan, het oneindige in.
Laat alle gescheidenheid oplossen en
ervaar het eeuwige, wederzijds afhankelijke, gelijktijdige, ontstaan.
Laat Universele Aandacht weer naar binnen gaan.
Het Oorspronkelijke manifesteert zich Nu.¨

Wie is het die … het oorspronkelijke nu manifesteert? 

Januari. Oefening maand 2. 
Authentieke Intelligentie. (Je ‘dharma-positie’.)
¨Het  ‘Zelf’ kent zichzelf als een zelf zonder zelf.
‘Thuis’ is een ingenomen positie.¨ 
Nadat we het ik-zelf hebben ontmaskert in december en het originele zelf onbelemmerd kan functioneren
is de beoefening deze positie goed tot ons door te laten dringen.
Het originele zelf is werkzaam zonder belemmering van oude kenmerken èn zonder deze te negeren.  
 
Het beschouwen, (zazen), van de positie van een onbelemmerd zelf:
- Wat zijn die oude kenmerken zonder dat ze belemmerend werken?
- Kunnen de kenmerken omgezet worden als upaya’s, als handteerbare middelen tot ontwaken.
- Wat is dan de vrijheid van functioneren die zodoende ontstaat? 
Dit is de oefening voor de 2de maand Thuis-Sesshin. 
 
Het zitten in zazen:
Wat is het dat … los komt?
Wie is het die vervolgens … ‘in beweging’ komt?
 
December. Oefening 1. ‘Zelf’-studie. (Je ‘zelf’.)
Uit Genjokoan. Dogen.
¨De Weg van de Boeddha bestuderen is zichzelf bestuderen. Zijn zelf bestuderen is zijn zelf vergeten.
Zijn zelf vergeten is  verlicht worden door alle verschijnselen.
Verlicht worden door alle verschijnselen bewerkstelligt het wegvallen van eigen lichaam en geest evenals die van anderen.
Alle sporen van verlichting verdwijnen dan en deze spoorloze verlichting zet eindeloos voort.
¨Wat is het dat … vergeten wordt en vervolgens verlicht wordt en daardoor wegvalt?
Wie is het die… onder de boom van Shakyamuni durft te gaan zitten? 
 
December 2025. Boeddhisme beoefenen is een instelling aannemen en een houding innemen.
Continu bewust van onwetendheid van het geen zelf hebben.
Het leven leiden waarin de vergankelijkheid essentieel is.
Leven in een vergankelijke wereld met een vergankelijke persoonlijkheid.
Positief: iedere volgende stap heeft de intentie verbetering aan te brengen.
Dat wat je hebt en bent is je uitgangspunt.
De omgeving kun je niet kiezen, wel hoe je ernaar kijkt.
Steeds vanuit de positie van: het is zonder zelf, zonder blijvende kenmerken.
Steeds alert op mogelijkheid tot helend werkzaam zijn.
Bewust worden van de huidige kenmerken in een ontwikkelend proces. 
 
Oef 1:Maak je los van je kenmerken als zijnde blijvende kenmerken.
Ze bieden alleen houvast als opgedane ervaring. 
Wat let je om de positie van een bevrijd iemand in te nemen?
Beschouw je hindernissen, je aarzelingen.Wat vertellen ze je? Wat voor inzicht geeft dit?
Laat de hindernissen verschijnen als objecten en leg ze voor je neer.
Doe er niets mee, laat ze in hun waarde, lees de informatie die ze je geven.
Vertrouw op de kunst van het beschouwen.  
 
Vrij bewegend, zonder hinder van je beperkingen, kun je de volgende stap zetten.